Ücretsiz ve Yasal Yedekleme: Kopia, Time Machine ve Windows Dosya Geçmişi ile 3-2-1 Kuralı

Ücretsiz ve Yasal Yedekleme: Kopia, Time Machine ve Windows Dosya Geçmişi ile 3-2-1 Kuralı

Bilgisayarın yarın açılmasa, fotoğrafların, belgelerin, iş dosyaların ne olur? Bu yazıda Windows ve Mac'te ücretsiz ve yasal yedekleme yollarını, yedeklemenin altın kuralı üç iki bir ile birlikte anlatıyoruz.

Bu yazı bir rehberdir. Lisanslar 29 Ekim 2026 tarihinde resmî kaynaklardan kontrol edildi.

1. Kopia

• Ne işe yarar: Yedekleme · Win, Mac, Linux
• Neyin yerine: Ücretli yedekleme programları
• Lisans: Apache-2.0
• Resmî site: https://kopia.io

Kopia. Açık kaynak bir yedekleme programı. Yedekleri şifreler, sürümlerini saklar ve aynı dosyayı iki kez yedeklemez. Harici diske, ağ diskine ya da buluta yedekleyebilir. Lisansı Apache-2.0.

Kopia’da bil

Bilmen gerekenler: yedek deposunun şifresini unutursan yedekler açılmaz. Kurulumdan sonra zamanlanmış yedek ayarla, elle yedek alma alışkanlığı uzun sürmez. Ve mutlaka bir kere geri yüklemeyi dene.

2. Time Machine

• Ne işe yarar: Yerleşik · Mac
• Neyin yerine: Ücretli yedekleme programları
• Lisans: Apple, ücretsiz

Time Machine. Mac'te yerleşik. Bir harici disk takıp bir kez açman yeterli; sonra düzenli olarak otomatik yedek alır ve eski sürümleri saklar.

Time Machine ipucu

Bir ipucu: fidye yazılımına karşı yedek diskin her zaman takılı kalmasın. İki disk alıp dönüşümlü kullanırsan, birinden biri her zaman güvende olur.

3. Dosya Geçmişi (Windows)

• Ne işe yarar: Yerleşik · Windows
• Neyin yerine: Ücretli yedekleme programları
• Lisans: Windows ile gelir

Windows'ta Dosya Geçmişi. Belgeler, Resimler gibi kişisel klasörlerini harici bir diske düzenli olarak ve sürümleriyle yedekler. Denetim Masası'ndan açılıyor.

Dosya Geçmişi’nin sınırı

Sınırı şu: sadece kişisel klasörleri yedekler, bütün sistemi değil. Bilgisayarı sıfırdan kurmanı gerektiren bir arızada programları yeniden kurman gerekir, ama dosyaların güvende olur.

Bulut yedek yeterli mi?

Sık yapılan bir hata: bulut eşitlemeyi yedek sanmak. Eşitlemede bir dosyayı silersen, her cihazdan silinir; fidye yazılımı dosyayı şifrelerse şifreli hâli de eşitlenir. Bulut kullanıyorsan sürüm geçmişi ve geri dönüşüm kutusu özelliklerini öğren.

Geri yükleme testi

Bir yedek, ancak geri yüklenebiliyorsa yedektir. Ayda bir kez rastgele bir dosyayı yedekten geri yüklemeyi dene. Bu küçük test, en kötü gün geldiğinde sürpriz yaşamanı engeller.

Senaryo: aile fotoğrafları

Senaryo: aile fotoğrafları. Telefondaki fotoğrafları bilgisayara al, bilgisayarı harici diske yedekle, bir kopyayı da bulutta ya da başka bir evde tut. Böylece üç iki bir kuralı tamamlanır.

Senaryo: küçük ofis

Senaryo: küçük bir ofis. Ortak klasörleri her gece Kopia ile yedekle, haftada bir kopyayı ofis dışına taşı. Ve en önemlisi, yedekten kimin sorumlu olduğu belli olsun; herkesin işi, kimsenin işi olmaz.

Fidye yazılımına karşı

Fidye yazılımına karşı en iyi koruma, çevrimdışı bir kopya. Bilgisayara bağlı olmayan bir disk ya da değiştirilemez ayarlı bir bulut yedeği, saldırıdan etkilenmez.

Hangisi kime?

Özetle: Mac'te Time Machine. Windows'ta basit kişisel yedek için Dosya Geçmişi. Şifreli, buluta ve şirkette düzenli yedek için Kopia.

Sık sorulan sorular

Neden yedek?

Çünkü diskler bozulur, bilgisayarlar çalınır, fidye yazılımları dosyaları şifreler ve hepimiz bazen yanlışlıkla bir şey sileriz. Yedek, bunların hepsine karşı tek gerçek sigortadır.

Bulut yedek yeterli mi?

Sık yapılan bir hata: bulut eşitlemeyi yedek sanmak. Eşitlemede bir dosyayı silersen, her cihazdan silinir; fidye yazılımı dosyayı şifrelerse şifreli hâli de eşitlenir. Bulut kullanıyorsan sürüm geçmişi ve geri dönüşüm kutusu özelliklerini öğren.

Ne sıklıkla yedek?

ne sıklıkla yedek almalıyım? Kendine sor: kaç günlük çalışmamı kaybetmeyi göze alırım? Çoğu kişi için günlük yedek iyi bir denge.

Hangi disk?

Nasıl bir harici disk almalıyım? Yedekleyeceğin verinin en az iki katı kapasite al; sürümler yer kaplar. Taşınabilir disklerde SSD, darbeye daha dayanıklıdır.

Telefon yedeği?

Telefonu nasıl yedeklerim? Telefonunun kendi bulut yedeğini aç. Fotoğrafları da ayrıca bilgisayara aktarıp bilgisayarın yedeğine dahil et.

Eski diski atarken?

Eski yedek diskini atarken dikkat: içinde bütün hayatın var. Önce güvenli silme yap, mümkünse diski fiziksel olarak imha et.

Ücretsiz program güvenli mi?

Açık kaynak programların kodu herkese açık ve binlerce kişi tarafından inceleniyor; gizli bir şey saklamak zor. Asıl risk programın kendisi değil, sahte indirme siteleri. Programı doğru yerden indirdiğin sürece içiniz rahat olsun.

Güvenli indirme ve lisans

İndirirken dikkat. Programı yalnızca resmî sitesinden ya da resmî uygulama mağazasından indir. Arama sonuçlarındaki reklamlar bazen sahte indirme sitelerine gider. Crack ya da full sürüm vaat eden sitelerden uzak dur; ücretsiz programın kırılmış sürümüne zaten ihtiyacın yok. Kurulumda bir ek program teklifi çıkarsa okumadan ileri deme.

Kısa bir lisans notu. Açık kaynak lisanslar, programı evde de şirkette de kullanmana izin verir. Şartlar, programı değiştirip başkalarına dağıttığında devreye girer. Açık kaynak olmayan ücretsiz programlarda ise kullanım şartlarını okumak gerekir; bazıları yalnızca kişisel kullanım için ücretsizdir.

Videoyu izleyin

Bu yazı, Teknoloji Meselesi YouTube kanalındaki “Ücretsiz ve Yasal” serisinin bir bölümüne dayanıyor. Programların ekranda nasıl göründüğünü videoda bulabilirsiniz: Teknoloji Meselesi.

Şirketinizde yazılım envanteri, lisans uyumu ve BT desteği için Owercome ile iletişime geçin.