-
-
Esenler / İstanbul
Esenler / İstanbul
Bilgisayarı her açtığında WinRAR sana lisans satın almanı mı hatırlatıyor? Çünkü o bir deneme sürümü. Bu yazıda, zip, rar ve 7z dosyalarını açmak ve oluşturmak için kullanabileceğin, evde de şirkette de ücretsiz ve yasal arşiv programlarını, Windows ve Mac için ayrı ayrı anlatıyoruz.
Bu yazı bir rehberdir. Lisanslar 29 Ekim 2026 tarihinde resmî kaynaklardan kontrol edildi.
7-Zip. Windows için en bilinen ücretsiz arşiv programı. Kendi 7z biçiminin yanında zip, rar, iso ve daha birçok biçimi açabiliyor. Lisansı LGPL; sitesinde, ticari bir kurumdaki bilgisayarda da kayıt ya da ödeme gerekmediği açıkça yazıyor.
İki not. Birincisi, 7-Zip rar dosyalarını açar ama rar biçiminde arşiv oluşturamaz; rar oluşturma hakkı WinRAR'a ait. Senin işin genelde zip ya da 7z oluşturmaksa bu sorun değil. İkincisi, kurulumdan sonra dosyaya sağ tıklayınca menüde çıkar; ayrı bir pencere açmana gerek kalmaz.
PeaZip. Daha modern bir arayüz istersen ikinci seçenek bu. Açık kaynak, lisansı LGPL-3.0. Çok sayıda arşiv biçimini okuyabiliyor, şifreli arşiv oluşturma ve arşiv içindeki dosyaları çıkarmadan önizleme gibi özellikleri var.
PeaZip kime uygun? Daha görsel bir arayüz sevenlere ve çok farklı biçimle uğraşanlara. Sadece arada bir zip açıp kapatıyorsan, 7-Zip daha sade ve hafif.
Hiç program kurmadan. Güncel Windows on bir, zip'in yanında rar ve 7z gibi biçimleri de Dosya Gezgini'nde ek program kurmadan açabiliyor. Arada bir arşiv açıyorsan, belki hiçbir şey kurmana gerek yok.
Sınırı da var. Bu özellik için Windows on birin güncel olması gerekiyor. Sıkıştırma oranı ya da bölünmüş arşiv gibi gelişmiş ayarlar yok. Şifreli ve büyük arşivlerle sık çalışıyorsan yine ayrı bir program daha rahat.
Mac tarafında durum biraz farklı. macOS'taki Arşiv İzlencesi zip dosyalarını yerleşik olarak açar ve oluşturur. Rar ya da 7z için ise ek bir program gerekir. Bunun için App Store'daki ya da geliştiricinin resmî sitesindeki uygulamaları kullan; açıklamada kontrol ettiğim seçenekleri yazdım.
Özetle hangisini seçmeli? Arada bir arşiv açıyorsan Windows'un kendi özelliği yeter. Her gün arşivle çalışıyorsan 7-Zip. Daha görsel bir arayüz istiyorsan PeaZip. Mac'te ise zip için Arşiv İzlencesi, diğer biçimler için ek bir uygulama.
Bir de şifreli arşiv ipucu. Hassas bir dosya gönderecek olsan, arşivi güçlü bir şifreyle oluştur ve destekleniyorsa dosya adlarını da gizle. Şifreyi asla dosyayla aynı e-postada gönderme; mesaj ya da telefon gibi ayrı bir kanaldan ilet.
Güvenlik tarafı da önemli. Tanımadığın birinden gelen arşivi açma. Arşivin içinde fatura punto PDF nokta eksi gibi çift uzantılı dosyalar sık görülen bir tuzak. Şüphelendiğin dosyayı açmadan önce antivirüsle tara.
Önce şunu netleştirelim. WinRAR, ücretsiz bir program değil, deneme sürümüyle dağıtılan bir program. Deneme süresi bitince lisans almak gerekiyor. Evde çoğu kişi bu uyarıyı kapatıp geçiyor, ama şirkette lisanssız kullanım bir denetimde sorun çıkarır.
Daha görsel bir arayüz sevenlere ve çok farklı biçimle uğraşanlara. Sadece arada bir zip açıp kapatıyorsan, 7-Zip daha sade ve hafif.
Zip her bilgisayarda ek program olmadan açılır. 7z genelde daha küçük dosya üretir, ama karşı tarafın açabilmesi için uygun bir program gerekir. Kime gönderdiğini düşün: müşteriye zip, kendi yedeğine 7z mantıklı.
Bir klasörü arşivleyip başka bir diske koymak, tek seferlik bir yedek için olur. Ama düzenli yedek istiyorsan arşiv programı yerine gerçek bir yedekleme programı kullan; serinin yedekleme bölümünde bunu anlatıyoruz.
Açık kaynak programların kodu herkese açık ve binlerce kişi tarafından inceleniyor; gizli bir şey saklamak zor. Asıl risk programın kendisi değil, sahte indirme siteleri. Programı doğru yerden indirdiğin sürece içiniz rahat olsun.
Peki bu programlar ücretsizse nasıl ayakta kalıyor? Çoğu bağışlarla, şirket sponsorluklarıyla ve gönüllü geliştiricilerle sürüyor. Bir programı işinde düzenli kullanıyorsan, küçük bir bağış ya da hata bildirimiyle desteklemek projenin yaşamasına yardım eder.
İndirirken dikkat. Programı yalnızca resmî sitesinden ya da resmî uygulama mağazasından indir. Arama sonuçlarındaki reklamlar bazen sahte indirme sitelerine gider. Crack ya da full sürüm vaat eden sitelerden uzak dur; ücretsiz programın kırılmış sürümüne zaten ihtiyacın yok. Kurulumda bir ek program teklifi çıkarsa okumadan ileri deme.
Kısa bir lisans notu. Açık kaynak lisanslar, programı evde de şirkette de kullanmana izin verir. Şartlar, programı değiştirip başkalarına dağıttığında devreye girer. Açık kaynak olmayan ücretsiz programlarda ise kullanım şartlarını okumak gerekir; bazıları yalnızca kişisel kullanım için ücretsizdir.
Bu yazı, Teknoloji Meselesi YouTube kanalındaki “Ücretsiz ve Yasal” serisinin bir bölümüne dayanıyor. Programların ekranda nasıl göründüğünü videoda bulabilirsiniz: Teknoloji Meselesi.
Şirketinizde yazılım envanteri, lisans uyumu ve BT desteği için Owercome ile iletişime geçin.
Ajans ve Kurumsal deneyimi
Doğru bilgiye hızlı ulaşın, ihtiyacınızı paylaşın ve sonraki adımı belirsizlik yaşamadan planlayın.
Hedefleri, hedef kitleyi ve başarı ölçütlerini birlikte tanımlayın.
Teslimleri, sorumlulukları ve takvimi görünür hâle getirin.
Yayından sonra veriyi izleyin ve yeni fırsatları önceliklendirin.
Ajans ve Kurumsal
İhtiyacınızı kısaca paylaşın; en uygun sonraki adımı birlikte netleştirelim.