Yeni Mac Aldın: İlk Yapılacak Ayarlar ve Yüklenecek Ücretsiz Uygulamalar

Yeni Mac Aldın: İlk Yapılacak Ayarlar ve Yüklenecek Ücretsiz Uygulamalar

Kısaca: Yeni Mac aldın: ilk 30 dakikada yapılacak 10 ayar ve kurulacak 8 ücretsiz uygulama. Windows'tan geçenlere kısayol farkları da var.

Verilerini taşı

Geçiş Yardımcısı

Mac'in kendi Geçiş Yardımcısı uygulaması, eski bir Mac'ten ya da Windows bilgisayardan belgelerini, fotoğraflarını ve bazı hesaplarını taşıyabilir. Windows için, eski bilgisayara da Apple'ın ücretsiz geçiş aracını kurman gerekir. İki bilgisayarın aynı ağda olması işi hızlandırır. Bir öneri. Eski bilgisayarda yıllardır biriken karmaşayı taşımak istemiyorsan, sadece belgelerini ve fotoğraflarını taşı, programları sıfırdan kur.

• Eski Mac'ten ya da Windows'tan taşır
• Belgeler, fotoğraflar, hesaplar
• İki bilgisayar aynı ağda olsun
• Temiz başlangıç istersen: sadece belgeleri taşı

Güncelleme

Yeni bir Mac, kutuda beklediği sürede birkaç güncelleme kaçırmış olabilir. Sistem Ayarları, Genel ve Yazılım Güncelleme bölümüne gir. Varsa güncellemeyi yükle. Aynı ekranda otomatik güncellemeleri de aç. Özellikle güvenlik yanıtları ve sistem dosyalarının otomatik yüklenmesi seçeneği açık olsun.

1. Sistem Ayarları → Genel
2. Yazılım Güncelleme
3. Otomatik güncellemeleri aç
4. Güvenlik yanıtlarını da yükle

Disk şifreleme

FileVault

FileVault, Mac'inin diskini şifreler. Bilgisayar çalınsa ya da kaybolsa bile, şifren olmadan içindeki veriler okunamaz. Birçok yeni Mac'te kurulum sırasında açılıyor, ama Sistem Ayarları, Gizlilik ve Güvenlik bölümünden açık olduğunu kontrol et. Açarken bir kurtarma anahtarı verilir. Bu anahtarı kaybetmemek çok önemli. Ya Apple Hesabına bağla, ya da yazıp güvenli bir yerde sakla.

• Sistem Ayarları → Gizlilik ve Güvenlik → FileVault
• Mac çalınırsa veriler okunamaz
• Kurtarma anahtarını güvenle sakla

Bul

Kaybolursa

Apple Hesabı ayarlarında Bul özelliğini ve Mac'imi Bul seçeneğini aç. Bilgisayar kaybolursa ya da çalınırsa, başka bir cihazdan haritada konumunu görebilir, uzaktan kilitleyebilir ya da silebilirsin. Aktivasyon kilidi sayesinde, bilgisayarı ele geçiren biri de senin hesabın olmadan onu kullanamaz. Ama dikkat. Mac'i satacağın zaman bu özelliği mutlaka kapat.

• Apple Hesabı → Bul → Mac'imi Bul
• Haritada gör, uzaktan kilitle
• Aktivasyon kilidi: hırsız kullanamaz

Apple Hesabını koru

Bul ve FileVault, Apple Hesabına bağlı olduğu için hesabın güvenliği de çok önemli. İki faktörlü doğrulamanın açık olduğundan emin ol. Şifreni unutursan hesabına dönebilmek için, güvendiğin birini kurtarma kişisi olarak ekle. Hesabındaki güvenilir telefon numarasının da güncel olduğunu kontrol et.

• İki faktörlü doğrulama açık
• Kurtarma kişisi ya da kurtarma anahtarı
• Güvenilir telefon numarası güncel

Yedekleme

Time Machine

Mac'in yerleşik yedekleme aracı Time Machine. Bir harici disk tak, Sistem Ayarları'ndan Time Machine'i aç ve diski seç. Disk takılı olduğu sürece otomatik olarak saatlik, günlük ve haftalık yedekler alır. Yanlışlıkla sildiğin bir dosyayı, günler sonra bile geri getirebilirsin. iCloud eşitlemesi kullanışlıdır, ama gerçek bir yedek değildir. Bir dosyayı silersen, her yerden silinir.

• Harici disk tak, Time Machine'i aç
• Saatlik, günlük, haftalık otomatik
• Silinen dosyayı geri getirme
• iCloud eşitleme yedek değildir

İzleme dörtgeni

Trackpad ayarları

Sistem Ayarları'nda İzleme Dörtgeni bölümüne gir. Dokunarak tıklama seçeneğini aç, böylece bastırmadan, hafifçe dokunarak tıklarsın. Kaydırma yönü, Windows'tan gelenlere ters gelebilir. Birkaç gün doğal kaydırmayı dene, alışamazsan kapat. Üç parmakla sürükleme özelliği ise, pencereleri ve dosyaları sürüklemeyi çok kolaylaştırır, ama Erişilebilirlik ayarlarının içinde saklı. Bu bölümdeki küçük hareket videolarını izlemek de çok öğretici.

• Dokunarak tıklama: bastırmadan tıkla
• Kaydırma yönü: doğal kaydırmayı dene
• Üç parmakla sürükleme: Erişilebilirlik içinde
• Hareketler videolarını izle

Dock ve menü çubuğu

Ekranın altındaki uygulama çubuğu Dok, hazır uygulamalarla dolu gelir. Kullanmadıklarını sürükleyip çıkar, sık kullandıklarını ekle. Küçük ekranlı bir MacBook'ta, Dok'u otomatik gizlemek ekranda yer açar. Menü çubuğunda pil yüzdesini göstermek de, ne kadar şarjın kaldığını tahmin etmekten kurtarır.

• Kullanmadığın uygulamaları Dock'tan çıkar
• Küçük ekranda: Dock'u otomatik gizle
• Menü çubuğunda pil yüzdesini göster

Finder

Finder'ı kullanışlı yap

Finder'ın ayarlarında, bütün dosya uzantılarını göster seçeneğini aç. Böylece bir dosyanın pe de ef mi, fotoğraf mı, yoksa sahte bir program mı olduğunu adından anlarsın. Görüntü menüsünden yol çubuğunu ve durum çubuğunu göster. Dosyanın hangi klasörde olduğunu her zaman görürsün. Sık kullandığın klasörleri de kenar çubuğuna sürükleyip ekle.

• Ayarlar → Tüm dosya uzantılarını göster
• Görüntü → Yol çubuğunu göster
• Kenar çubuğuna sık klasörleri ekle

Pil ve şarj

MacBook pili

MacBook'larda optimize edilmiş şarj özelliği, şarj alışkanlıklarını öğrenir ve pili gereksiz yere uzun süre yüzde yüzde tutmaz. Bu özelliğin açık olduğunu Sistem Ayarları'ndaki Pil bölümünden kontrol et. Aynı yerden pilinin sağlık durumunu da görebilirsin. Bilgisayarı hep prizde kullanıyorsan, ara sıra pilden kullanmak da iyi bir alışkanlık.

• Optimize edilmiş şarj: açık
• Pil durumu: Sistem Ayarları → Pil
• Hep prizdeysen yine de ara sıra pilden kullan

Ekran konforu

Ekran ayarlarında Gece Vardiyası özelliğini zamanlayabilirsin. Akşam saatlerinde ekran renkleri sıcaklaşır ve göz daha az yorulur. Otomatik parlaklık açık olsun. Yazılar sana küçük geliyorsa, ekran ayarlarından daha büyük bir ölçekleme seçeneğini seç. Bütün arayüz büyür ve okumak kolaylaşır.

• Gece Vardiyası: akşam sıcak renkler
• Otomatik parlaklık
• Yazılar küçükse: ölçekleme

Klavye ve kısayollar

Windows'tan gelenlere

	Windows	Mac
Kopyala / yapıştır	Ctrl + C / V	Cmd + C / V
Arama	Başlat'a yaz	Cmd + Boşluk
Ekran görüntüsü	Win + Shift + S	Cmd + Shift + 4
Programı kapat	Alt + F4	Cmd + Q

Windows'ta Kontrol tuşuyla yaptığın çoğu şeyi, Mac'te Komut tuşuyla yaparsın. Kopyalamak Komut ve C, yapıştırmak Komut ve V. Bir programı ya da dosyayı aramak için Komut ve Boşluk tuşuna bas, adını yazmaya başla. Ekranın bir bölümünün görüntüsünü almak için Komut, Şift ve dört. Ve önemli bir fark. Pencerenin kırmızı düğmesi programı kapatmaz, sadece pencereyi kapatır. Programdan tamamen çıkmak için Komut ve Q.

Türkçe klavye

Mac'i yurt dışından aldıysan ya da klavye düzeni yanlış geldiyse, Sistem Ayarları, Klavye ve Giriş kaynakları bölümüne gir. Türkçe Q düzenini ekle, kullanmadığın düzenleri kaldır. Sonra ş, ğ, ı ve noktalı i harflerini yazarak, klavyenin üzerindeki harflerle eşleşip eşleşmediğini dene.

• Sistem Ayarları → Klavye → Giriş kaynakları
• Türkçe Q ekle, gereksizleri kaldır
• Klavye üzerindeki harflerle eşleştiğini dene

iPhone ile birlikte

iPhone kullanıyorsan, Mac'in en büyük avantajlarını kullanmaya başla. AirDrop ile fotoğrafları ve dosyaları kablosuz olarak saniyeler içinde gönderebilirsin. Evrensel Pano sayesinde iPhone'da kopyaladığın bir metni Mac'te yapıştırabilirsin. Ve aynı Apple Hesabı ile, mesajlarını ve telefon aramalarını bilgisayardan yanıtlayabilirsin.

• AirDrop: kablosuz dosya gönderme
• Evrensel Pano: iPhone'da kopyala, Mac'te yapıştır
• Mesaj ve aramaları Mac'ten yanıtla

Uygulama güvenliği

Uygulama nereden?

Uygulamaları App Store'dan ya da geliştiricinin resmî sitesinden indir. Mac, imzası olmayan bir uygulamayı açarken uyarı verir. Bu uyarıyı ciddiye al ve ayarlardan zorla açmadan önce uygulamanın nereden geldiğinden emin ol. Mac'te virüs olmaz diye bir şey yok. Korsan Mac uygulamaları, zararlı yazılımların en yaygın yayılma yolu. Bir uygulamayı kaldırmak için de genellikle Uygulamalar klasöründen Çöp'e sürüklemek yeterli.

• App Store ya da geliştiricinin resmî sitesi
• 'Tanımlanamayan geliştirici' uyarısını ciddiye al
• Korsan Mac uygulamaları zararlı yazılım taşır
• Kaldırmak: Uygulamalar klasöründen Çöp'e

Gizlilik izinleri

Mac, bir uygulama kamerana, mikrofonuna ya da ekranına erişmek istediğinde senden izin ister. Hangi uygulamaya hangi izni verdiğini, Gizlilik ve Güvenlik ayarlarında tek tek görebilirsin. Artık kullanmadığın ya da neden istediğini anlamadığın izinleri kaldır.

• Kamera, mikrofon, ekran kaydı izinleri
• Gizlilik ve Güvenlik altında tek tek gör
• Gerekmeyen izni kaldır

8 ücretsiz uygulama

Ücretsiz uygulamalar (1/2)

	Ne işe yarar
Pages, Numbers, Keynote	Apple'ın ücretsiz ofisi
LibreOffice	Office dosyalarıyla tam uyum
IINA ya da VLC	Her video dosyasını oynatır
The Unarchiver	RAR ve diğer arşivleri açar

Birincisi, Apple'ın kendi ofis uygulamaları. Pages, Namburs ve Keynote ücretsiz ve Mac'te çok iyi çalışıyor. İkincisi, ofis dosyalarıyla daha iyi uyum istersen Libre Office. Üçüncüsü, video oynatıcı. Mac'in kendi oynatıcısı her formatı açmaz. İna ya da VLC neredeyse her dosyayı oynatır. Dördüncüsü, Di Anarkayvır. Rar ve diğer arşiv türlerini açar.

Ücretsiz uygulamalar (2/2)

	Ne işe yarar
Rectangle	Pencereleri ekrana düzenli yerleştirir
Stats	Menü çubuğunda işlemci, bellek, pil
Bitwarden / KeePassXC	Şifre yöneticisi
OBS Studio	Ekran kaydı ve canlı yayın

Beşincisi, Rektengıl. Windows'taki gibi pencereleri ekranın yarısına ya da köşesine kısayolla yerleştirmeni sağlar, açık kaynak ve ücretsiz. Altıncısı, Stats. Menü çubuğunda işlemci, bellek ve pil kullanımını gösterir. Yedincisi, şifre yöneticisi. Bitwarden ya da KeePassXC. Sekizincisi, ekran kaydı için OBS Stüdyo.

Geliştiriciysen

Yazılımla uğraşıyorsan ya da uygulamaları komutla kurmayı seviyorsan, Homebrew adlı açık kaynak paket yöneticisini kur.Kurulum komutunu yalnızca Homebrew'nun resmî sitesinden kopyala. Başka sitelerden kopyalanan kurulum komutları, zararlı olabilir.

• Homebrew: Mac'in paket yöneticisi
• Uygulamaları tek komutla kur
• Komutu yalnızca resmî siteden kopyala

Özet

FileVault + Bul	Çalınmaya karşı ilk iş
Time Machine	Harici diske otomatik yedek
Trackpad ve Finder	Günlük konforu artırır
Korsan uygulama	Mac'te de zararlı yazılım

Toparlayalım. Çalınmaya ve kaybolmaya karşı ilk iş, FileVault ve Bul özelliği. Time Machine ile harici diske otomatik yedek al. İzleme dörtgeni ve Finder ayarları, günlük konforunu çok artırır. Ve Mac'te de korsan uygulamalardan uzak dur.

Sık sorulan sorular

Uygulama nereden?

Uygulamaları App Store'dan ya da geliştiricinin resmî sitesinden indir. Mac, imzası olmayan bir uygulamayı açarken uyarı verir. Bu uyarıyı ciddiye al ve ayarlardan zorla açmadan önce uygulamanın nereden geldiğinden emin ol. Mac'te virüs olmaz diye bir şey yok. Korsan Mac uygulamaları, zararlı yazılımların en yaygın yayılma yolu. Bir uygulamayı kaldırmak için de genellikle Uygulamalar klasöründen Çöp'e sürüklemek yeterli.

Kaynaklar

• Apple — Geçiş Yardımcısı: https://support.apple.com/tr-tr/102613
• Apple — FileVault: https://support.apple.com/tr-tr/guide/mac-help/mh11785/mac
• Apple — Time Machine: https://support.apple.com/tr-tr/104984
• Homebrew: https://brew.sh

Videoyu izleyin

Bu yazının videosu Teknoloji Meselesi YouTube kanalında: Yeni Mac Aldın: İlk Yapılacak Ayarlar ve Yüklenecek Ücretsiz Uygulamalar (29 Kasım 2026 tarihinde yayında). Diğer rehberler için kanala göz atın.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; marka ve mağaza önerisi, sponsorluk yoktur. Mevzuatla ilgili bilgiler hukuki danışmanlık değildir; güncel metin için resmî kaynaklara bakın.

Şirketinizde BT desteği, cihaz envanteri ve lisans takibi için Owercome ile iletişime geçin.